|
Formda kalmak pek çok kişi tarafından kendi kişisel
özelliklerine göre şekillendirilebilir. Kilo problemi olmayan
kişiler tarafından aynı kiloda kalma çabaları olarak
nitelendirilirken benzer durum kilolu biri için eski kilosuna
kalmak olarak nitelendirilebilir.
Bu terim sadece fiziksel değil, ruhsal ve zihinsel sağlığın
iyiliğini kapsayan ve sağlığın her aşamasını içeren bir
ifadedir. Beslenme ve fiziksel aktivite, her biri için temeldir.
Formda olduğunuzda:
Günlük yaşamdaki duygusal ve mental değişikliklere karşı
dayanıklı olarak pozitif bir bakış açısıyla üstesinden
gelirsiniz.
Kalp hastalıkları, kanser, diyabet gibi ciddi hastalıkları
içeren pek çok sağlık sorununa karşı düşük risk taşırsınız.
Kendinizi iyi hissetme ve görme şansına sahip olursunuz.
Acil durumlarda kendinizi korumak için gerekli fiziksel güç ve
dayanıklılıkta olursunuz.
Yüksek kalitede ve belki de uzun bir yaşam için iyi bir şans
yakalarsınız.
Formda olmanın yaşı yoktur. Formda kalmak, her yaşta düzenli
fiziksel aktivite ve iyi beslenmeyi içeren bir yaşam şeklidir.
Ne kadar erken başlanırsa sağlık için o kadar iyi olur. Her
yaşta ve yaşamın her aşamasında kendi potansiyelinizin en
fazlasını yapın. Besin seçimi ve fiziksel aktiviteyi
gereksinimlerinize adapte ederek, kişisel alışkanlık ve yaşam
biçimi haline getirerek sağlıklı olabilirsiniz. Bu kitap yaşam
boyu sağlıklı beslenme ve aynı zamanda besinlerden zevk alma
konularında bilgilendirmektedir.
İyi beslenme ve düzenli fiziksel aktivite- sadece biri değil-
formunuzu geliştiren yaşam şekli ile ilgili ayrılmaz iki
alışkanlıktır. Yaşam şekilleri ile ilgili diğer kararlar da
sağlığınızı olumlu yönde etkilemektedir. Yeterli uyku, sigara
içmeme, stresi kontrol altına alma, orta düzeyde alkollü içecek
tüketme, emniyet kemeri kullanma, hijyen kurallarına uyma ve
sağlığı korumak için düzenli olarak tıbbi kontroller yaptırmak
bunlardan birkaçıdır.
Beslenme terimini hep duyarsınız. Besin ve formda kalma
ilişkisi, duyumlarınızın temelini oluşturur. Beslenme
yiyeceklerin vücudu nasıl beslediğine bağlıdır. İyi beslenme de
aşırıya kaçmadan vücudun gereksinimine yetecek kadar besin
alınmasıdır.
Bugünkü beslenme bilgileri yıllar süren bilimsel araştırmalar
sonucu elde edilmiştir. Sağlık ve besinlerle ilgili
araştırmaların uzun bir tarihi geçmişi vardır, hatta bununla
ilgili eski Yunanların da kayıtları bulunmaktadır. Fakat
beslenme ile ilgili gizemler 19. yüzyıla kadar açıklığa
kavuşturulamamıştır. Bundan sonra bilim adamları beslenme ile
ilgili pek çok soruyu cevaplayabilmişlerdir. Çalışmalar devam
etmekte ve bilim adamları beslenme, besinler ve onların sağlıkla
ilgileri hakkında önemli soruları araştırmaktadırlar.
Günümüzde beslenme önerileri somut bilimsel bulgulara
dayanmaktadır. Eskilerden farklı olarak, sağlık için yiyecek
seçiminde geçerli güçlü temellere sahibiz, kişisel sağlığınız
için beslenme ilkelerini uygulama ve öneriler alma, size
bağlıdır.
Riskleri Tartmak
Şişmanlık, fazla vücut yağı olarak tanımlanırken, fazla kilolu
olmak ise yağ, kemik ve kasları içeren vücut ağırlığının fazla
olması şeklinde tanımlanmıştır. Vücut yağ yüzdesi 25’in üzerinde
olan erkekler ve 30’un üzerinde olan kadınlar şişman olarak
değerlendirilmektedir.
Şişmanlığın nedenleri, enerji dengesizliğinden çok daha fazla
karışıktır. Aile içinde şişmanlık görüldüğü için genetikle
ilişkili olabilir. Çocuğun bulunduğu çevre ve yetiştirme
koşulları da şişmanlığı etkileyebilmektedir. Anne veya babası
şişman olan çocukların fazla kilolu olma olasılığı % 40’dır ve
bu risk oranı hem annenin hem de babanın şişman olmasıyla ikiye
katlanır. Kalıtsal olarak yavaş bir metabolizmaya sahip olan
kişiler daha çok kilo almaya eğilimlidirler. Günümüzün aktif
olmayan yaşam tarzı, çoğu kilo sorunlarıyla yakından
ilişkilidir. Örneğin, yapılan çalışmalar aşırı televizyon
izlemenin şişmanlık insidansıyla doğrudan ilişkili olduğunu
göstermiştir. Günümüz teknolojisi, video oyunları ve
bilgisayarlar da şişmanlıkla yakından ilişkilidir. Diğer
psikolojik, sosyal ve yaşam tarzı faktörleri de düşünüldüğünde
kişisel farklılıklar gösteren karışık şişmanlık nedenleri ortaya
çıkar.
Çok zayıf olmak nasıldır? Zayıflığın nedenleri de fazla kilolu
olmanın nedenleri kadar karışıktır. Genetik, zayıflıkta da
etkili bir faktör olabilir. Şişmanlık gibi, ailesel bir durum
olabilir. Bazı kişiler ailelerinden hızlı bir metabolizma
özelliği alabilirler. Bir çok nedenle beyindeki iştah merkezi
açlık sinyalleri oluşturmayabilir, böylece aç olsanız bile tok
gibi hissedersiniz. Psikolojik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve
yaşam tarzı gibi diğer faktörler de besin tüketiminde azalmaya
neden olabilirler.
|